W stanie flow stajemy się tym, co robimy w myśl metafory: „tancerz staje się tańcem, a piosenkarz staje się piosenką”.
Stan flow może wzmacniać doświadczenia szkoleniowe i edukacyjne poprzez uruchomienie dopaminowej kaskady w mózgu ucznia, studenta czy uczestnika szkolenia. Badania neurobiologiczne dowodzą, że w stanie przepływu:
- Zwiększa się produkcja dopaminy.
- Dopamina zwiększa motywację i pobudzenie do działania.
- Słabnie aktywność kory przedczołowej, dzięki czemu może wyciszać się wewnętrzny krytyk.
Czym jest flow?
Twórca koncepcji flow, Mihály Csíkszentmihályi, opisuje go jako stan między satysfakcją a euforią wynikający z całkowitego zaangażowania w wykonywane zadanie. Immersja towarzysząca flow sprawia, że możemy zapominać o upływającym czasie, a nawet potrzebach fizjologicznych.
Ważne jest odpowiednie wyważenie proporcji między poziomem wyzwania a aktualnym poziomem kompetencji uczestnika. Optymalne będzie wyznaczenie strefy najbliższego rozwoju, która pozwoli odnaleźć edukacyjny "sweet spot" u naszych uczestników.
Jak wzmacniać flow?
Stan przepływu uruchamia kreatywność i zwiększa efektywność, także w uczeniu się czy pracy zawodowej. Wspierając uczniów, studentów i pracowników w osiąganiu flow, warto pamiętać o kilku zasadach:
- Jasne cele – uczniowie powinni dokładnie wiedzieć, do czego dążą i co mają osiągnąć.
- Szybka i konkretna informacja zwrotna – najlepiej ustna lub w formie krótkiego komentarza. Same oceny liczbowe nie wystarczą.
- Zadania na odpowiednim poziomie trudności – najlepiej takie, które lekko wykraczają poza aktualne umiejętności ucznia i wymagają zaangażowania.
- Poczucie sensu – uczniowie muszą rozumieć, po co coś robią i jak to się przyda w praktyce. Gdy widzą wartość w swojej pracy, łatwiej się motywują.
Źródło: D. Van Der Linden, M. Tops, A. B. Bakker, "The Neuroscience of Flow State..."